Viêm cổ tử cung là bệnh phụ khoa thường gặp ở phụ nữ độ tuổi sinh sản. Dấu hiệu, nguyên nhân & điều trị viêm cổ tử cung là kiến thức nữ giới quan tâm. Bệnh viêm cổ tử cung không chỉ bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày, mà còn giảm tỉ lệ thụ thai thành công, gây đau khi quan hệ tình dục, ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển bình thường của thai nhi. Ngoài ra bệnh còn làm tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Trong bài viết này các bác sĩ tại phòng khám đa khoa Thái Hà xin chia sẻ đến bạn đọc những kiến thức y khoa về bệnh viêm cổ tử cung.
Viêm cổ tử cung (cervicitis) là tình trạng sưng, viêm do các tác nhân có hại như nấm, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng gây ra tại cổ tử cung. Đây là một trong những bệnh lý phụ khoa cực kỳ nguy hiểm ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng sinh sản của chị em phụ nữ.
Theo nghiên cứu, các trường hợp mắc bệnh viêm cổ tử cung chiếm khoảng 50% ở độ tuổi từ 20 – 50, Trong đó phụ nữ đã trải qua thời kỳ sinh nở mắc bệnh chiếm từ 90 – 95%.
Tùy theo thời gian và mức độ tổn thương ở cổ tử cung mà bệnh viêm cổ tử cung có thể chia thành các giai đoạn như giai đoạn cấp tính và giai đoạn mãn tính. Việc nhận biết từng giai đoạn là rất cần thiết vì sẽ giúp người bệnh điều trị bệnh đúng thời điểm cũng như hạn chế các nguy cơ biến chứng khó lường.
Viêm cổ tử cung cấp tính là giai đoạn đầu khởi phát của bệnh khi vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng và virus xâm nhập. Thường ở giai đoạn này bệnh dễ dàng được điều trị bằng thuốc. Nếu không điều trị sớm viêm cổ tử cung có thể trở nên dai dẳng và triệu chứng càng trở nên nặng hơn.
Sau khi bệnh tái phát nhiều lần, khiến cho niêm mạc cổ tử cung bị tổn thương trong thời gian dài. Các triệu chứng bệnh không rầm rộ như trước nhưng biến chứng để lại nặng nề hơn và khó điều trị khỏi bệnh hơn được gọi là giai đoạn mãn tính.
Các triệu chứng khi bị viêm cổ tử cung thường không rõ ràng hoặc có thì cũng rất nhẹ dễ bị nhầm lẫn với các bệnh viêm nhiễm khác. Khi bệnh tiến triển hơn thì người bệnh có thể gặp phải một hoặc nhiều các dấu hiệu sau đây:
Đặc điểm của khí hư bất thường là dấu hiệu rất phổ biến mà hầu như người bệnh nào cũng gặp phải. Người bệnh thấy khí hư thay đổi cả về màu sắc, mùi và lượng tiết ra. Cụ thể như:
Triệu chứng khi bị viêm cổ tử cung tiếp theo là đau và ngứa rát vùng kín. Tình trạng viêm khiến cho niêm mạc cổ tử cung cũng như các mô xung quanh bị kích thích dẫn đến cảm giác ngứa ngáy, nóng rát và khó chịu. Đặc biệt là khi ngồi lâu hoặc mặc đồ bó sát thì còn có cảm giác đau.
Triệu chứng này trong suốt thời gian mắc bệnh viêm cổ tử cung sẽ liên tục và tăng lên khi đến chu kỳ kinh hoặc sau khi quan hệ tình dục.
Cổ tử cung đang bị viêm sẽ trở nên nhạy cảm và dễ tổn thương hơn bình thường. Điều này cũng giải thích tại sao phụ nữ cảm thấy đau rát khi quan hệ tình dục. Không những thế có một số trường hợp bệnh nặng còn có thể xuất hiện thêm một lượng máu rất nhỏ chảy ra, là do niêm mạc cổ tử cung bị cọ xát dẫn đến chảy máu.
Hiện tượng đau rát và chảy máu sau khi quan hệ tuyệt đối không được chủ quan, vì đây không chỉ là dấu hiệu viêm cổ tử cung mà còn là triệu chứng của nhiều bệnh phụ khoa nguy hiểm khác.
Viêm cổ tử cung gây ra cảm giác đau âm ỉ ở vùng bụng dưới hoặc vùng chậu khi tình trạng bệnh chuyển biến nặng. Cơn đau thường không dữ dội nhưng kéo dài và đôi khi sẽ đau hơn khi đến kỳ kinh nguyệt hoặc sau khi quan hệ.
Trong trường hợp viêm cổ tử cung biến chứng sang tử cung và vòi trứng cũng như các bộ phận lân cận khác thì mức độ đau sẽ rõ rệt hơn và cần được điều trị sớm.
Có một số trường hợp khi bị viêm cổ tử cung gặp phải tình trạng rối loạn chu kỳ kinh nguyệt như:
Mặc dù rối loạn chu kỳ kinh nguyệt không phải là dấu hiệu đặc trưng khi bị viêm cổ tử cung nhưng nếu đi kèm với các biểu hiện khác thì chị em cũng nên chú ý và tìm đến cơ sở y tế để chẩn đoán, điều trị bệnh.
Nguyên nhân gây viêm cổ tử cung chủ yếu vẫn là do thói quen sinh hoạt, lối sống thiếu khoa học hàng ngày mà chị em không hề để ý:
Quan hệ tình dục không an toàn là con đường phổ biến gây ra bệnh viêm cổ tử cung mà không riêng gì các bệnh lý phụ khoa khác. Quan hệ không sử dụng các biện pháp an toàn, quan hệ thô bạo hoặc quan hệ với bạn tình mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục (giang mai, sùi mào gà, lậu…) khiến các loại nấm, vi khuẩn, ký sinh trùng tấn công sâu vào âm đạo và lan ngược lên cổ tử cung gây viêm nhiễm, nhiễm trùng.
Nếu bạn gái quan hệ tình dục ở lứa tuổi vị thành niên khi đó cơ quan sinh sản chưa hoàn thiện dễ bị tổn thương khi chịu tác động mạnh từ bên ngoài. Ngoài ra những phụ nữ có tần suất quan hệ tình dục quá nhiều lần trong thời gian ngắn khiến âm đạo và cổ tử cung bị trầy xước tăng nguy cơ viêm cổ tử cung.
Tình trạng viêm nhiễm tại âm đạo kéo dài không xử lý cũng tạo điều kiện cho các tác nhân có hại xâm nhập gây viêm nhiễm tại cổ tử cung. Không chỉ bệnh viêm âm đạo mà một số bệnh lý phụ khoa cũng là nguyên nhân dẫn đến bệnh viêm cổ tử cung.
Dị ứng với các sản phẩm vệ sinh vùng kín, bao cao su, chất diệt tinh trùng, chất bôi trơn… có chứa hóa chất tẩy rửa mạnh khiến môi trường âm đạo mất cân bằng, các vi khuẩn có hại tấn công gây bệnh viêm cổ tử cung.
Nạo phá thai nhiều lần hoặc thực hiện tại các cơ sở không đảm bảo về chất lượng, các trang thiết bị không được vô trùng cẩn thận, sau khi phá thai không chú ý chăm sóc cẩn thận cũng là nguyên nhân gây bệnh viêm cổ tử cung.
Việc quan hệ tình dục quá sớm, quan hệ với tần suất lớn, quan hệ với nhiều bạn tình khiến vùng kín dễ bị tấn công bởi nấm, vi khuẩn, chúng sẽ tấn công ngược và gây viêm nhiễm ở cổ tử cung cùng nhiều bộ phận trong cơ quan sinh sản.
Vệ sinh vùng kín không sạch sẽ, không đúng cách trong chu kỳ kinh nguyệt, không chú ý vệ sinh trước và sau khi giao hợp, thụt rửa âm đạo, sử dụng các sản phẩm vệ sinh có tính tẩy rửa, mặc quần áo chật chội, ẩm ướt… khiến vi khuẩn dễ dàng tấn công gây viêm cổ tử cung.
Trong một số trường hợp gặp phải tình trạng kinh nguyệt không đều như rong kinh, rong huyết khiến cổ tử cung luôn trong trạng thái mở để máu kinh thoát ra ngoài, các vi khuẩn, nấm cũng theo đường âm đạo xâm nhập vào gây bệnh.
Ngoài ra, viêm cổ tử cung cũng do sự tấn công của trùng roi, ký sinh trùng, đã từng sinh đẻ, thực hiện các thủ thuật ngoại khoa không an toàn, thay băng vệ sinh không đúng cách…
Để chẩn đoán bệnh viêm cổ tử cung, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng qua vùng chậu, quan sát khí hư và làm các xét nghiệm như xét nghiệm Pap (lấy từ dịch tiết âm đạo) và làm xét nghiệm máu để tìm ra mức độ viêm nhiễm. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể tiến hành nội soi cổ tử cung nhằm quan sát các tổn thương, viêm nhiễm tại bề mặt cổ tử cung.
Có thể bạn quan tâm:
Cách điều trị viêm cổ tử cung còn tùy thuộc vào mức độ nặng nhẹ và nguyên nhân gây bệnh. Có 2 cách chữa viêm cổ tử cung là nội khoa và ngoại khoa.
Dùng thuốc chữa viêm cổ tử cung thường áp dụng cho các trường hợp viêm nhiễm ở mức độ nhẹ, ở giai đoạn đầu. Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh nhằm ngăn ngừa tình trạng viêm nhiễm, sưng tấy, làm giảm các triệu chứng của bệnh.
Chị em cần tuân thủ việc dùng thuốc theo đúng chỉ định, không tự ý mua thuốc về điều trị khi chưa có sự đồng ý của bác sĩ chuyên khoa.
Sử dụng laser điều trị viêm cổ tử cung bằng cách sử dụng tia laser chiếu trực tiếp nhằm phá hủy các tế bào bất thường của cổ tử cung. Phương pháp này chỉ áp dụng cho các trường hợp có tổn thương tại cổ tử cung trên 5mm.
Sử dụng laser chữa viêm cổ tử cung được đánh giá là thực hiện nhanh chóng, ít gây đau đớn, ít gây tổn thương. Tuy nhiên, khó điều trị được tận gốc mầm bệnh, bệnh dễ tái phát, dễ để lại sẹo và có chi phí cao.
Đối với phương pháp đốt điện điều trị viêm cổ tử cung, các bác sĩ sẽ dùng máy đốt điện với tần số cao đốt bỏ các vùng bị tổn thương nhằm chấm dứt tình trạng viêm nhiễm, loại bỏ vi khuẩn gây viêm tại cổ tử cung. Trước khi thực hiện, bác sĩ sẽ tiêm thuốc gây tê nhằm hạn chế đau đớn, khó chịu cho chị em.
Phương pháp này chỉ áp dụng cho trường hợp có diện tích viêm trên 5mm, không có biểu hiện viêm nhiễm ở âm đạo, phần phụ. Trong một số trường hợp sau khi điều trị bằng đốt điện có thể để lại sẹo, dễ gây biến chứng như chít hẹp cổ tử cung, sẹo xơ cứng, ứ đọng máu kinh, khó sinh thường… nếu thực hiện không đúng cách.
Các trường hợp viêm cổ tử cung kéo dài, liên tục, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị bằng phương pháp phẫu thuật lạnh, sử dụng nito lỏng dẫn qua dụng cụ kim loại riêng áp sát vào khu vực tổn thương nhằm phá hủy tế bào bất thường.
Phương pháp Viba OKW điều trị viêm cổ tử cung là kỹ thuật sử dụng sóng điện từ tần số cao như viba hoặc microwave, để tác động lên vùng cổ tử cung khi đang bị viêm nhiễm, từ đó loại bỏ mô tổn thương, thúc đẩy tái tạo niêm mạc cũng như hỗ trợ quá trình lành vết thương tốt hơn.
* Nguyên lý hoạt động:
Phương pháp Viba OKW tạo ra năng lượng viba làm nóng cục bộ vùng mô bị viêm nhiễm. Dưới tác động của nhiệt thì các tế bào tổn thương sẽ được loại bỏ, mạch máu nhỏ được cầm máu, kích thích quá trình tái tạo biểu mô cổ tử cung và giảm tình trạng viêm nhiễm mạn tính ở một số trường hợp.
* Trường hợp chỉ định thực hiện:
Những đối tượng sau có thể cân nhắc áp dụng kỹ thuật Viba OKW:
Tuy nhiên không phải trường hợp nào cũng áp dụng phương pháp Viba OKW mà cần theo sự chỉ định của bác sĩ.
* Ưu điểm:
* Hạn chế:
Nhiều ưu điểm là vậy nhưng cũng có một số điểm hạn chế:
Viêm cổ tử cung là bệnh lý phụ khoa khá phổ biến và hiện nay có thể điều trị khỏi nếu như được phát hiện sớm. Tuy nhiên muốn khỏi bệnh cần tìm ra nguyên nhân và tuân thủ đúng theo phác đồ điều trị của bác sĩ. Nếu như quá chủ quan chậm trễ việc điều trị thì có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm và tác động trực tiếp đến khả năng sinh sản của người phụ nữ. Dưới đây chúng tôi sẽ nêu ra những tác động thường gặp khi bị viêm cổ tử cung:
Tình trạng viêm cổ tử cung khiến cho bộ phận sinh dục trở nên nhạy cảm hơn, dẫn đến tình trạng đau rát và khó chịu khi gần gũi. Nhiều chị em còn gặp tình trạng chảy máu, mất hứng thú và ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống tình dục. Bên cạnh đó, khí hư ra nhiều, có mùi hôi kèm theo cảm giác ngứa ngáy khiến chị em tự ti và không có tâm trạng cũng như né tránh bạn đời.
Khi không điều trị bệnh viêm cổ tử cung đúng cách cũng như tự ý ngừng sử dụng thuốc khi triệu chứng thuyên giảm, bệnh viêm cổ tử cung có thể chuyển sang giai đoạn mãn tính. Bệnh sẽ kéo dài lâu, dễ tái phát nhiều lần và việc điều trị bệnh cũng trở nên khó hơn. Bên cạnh đó, biến chứng sang các bệnh phụ khoa khác cũng hoàn toàn có thể xảy ra.
Cổ tử cung vốn là cửa ngõ giữa âm đọa và bộ phận sinh dục bên trong, nên khi tình trạng viêm nhiễm không được kiểm soát thì tác nhân gây bệnh như vi khuẩn có thể lan ngược lên tử cung, vòi trứng và buồng trứng. Từ đó khiến người phụ nữ dễ mắc thêm các bệnh khác như viêm vòi trứng, viêm nội mạc tử cung hay viêm vùng chậu. Những biến chứng này có ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe sinh sản và cần điều trị càng sớm càng tốt.
Viêm cổ tử cung có nguy hiểm không, chắc chắn là có, đặc biệt có ảnh hưởng đến khả năng mang thai. Căn bệnh này có thể làm thay đổi môi trường âm đạo, chất lượng dịch nhầy nhiều hơn khiến cho tinh trùng di chuyển vào buồng trứng gặp khó khăn và cũng làm giảm khả năng thụ thai. Nguy hiểm hơn là khi bệnh lan đến vòi trứng và gây viêm vùng chậu thì nguy cơ khó có con, vô sinh hiếm muộn càng tăng lên.
Viêm cổ tử cung tuy không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh ung thư cổ tử cung nhưng nếu tình trạng viêm nhiễm kéo dài thì sẽ khiến cổ tử cung bị tổn thương. Từ đó khó phát hiện các dấu hiệu bất thường của tế bào có liên quan đến ung thư.
Cũng chính điều này mà bác sĩ khuyến khích chị em nên đi thăm khám sức khỏe thường xuyên, tầm soát ung thư cổ tử cung và điều trị sớm các bệnh viêm nhiễm phụ khoa.
Viêm cổ tử cung là bệnh phụ khoa khá phổ biến ở nữ giới có thể gặp ở nhiều độ tuổi, đặc biệt là phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nếu bệnh không được phòng ngừa và điều trị kịp thời, nguy cơ cao ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản cũng như chất lượng cuộc sống. Để giảm nguy cơ mắc bệnh, chị em nên chủ động thực hiện các biện pháp sau:
Việc vệ sinh bộ phận sinh dục hằng ngày giúp loại bỏ vi khuẩn, mồ hôi và các tác nhân gây bệnh. Nên rửa vùng kín bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh có độ pH phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ, tránh lạm dụng các sản phẩm có tính tẩy rửa mạnh hoặc chứa nhiều hương liệu. Không thụt rửa sâu vào âm đạo vì có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh tự nhiên, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm phát triển.
Những trường hợp cần vệ sinh vùng kín: trong kỳ kinh nguyệt, sau khi đi vệ sinh hoặc trước và sau khi quan hệ tình dục,.... Chị em cần vệ sinh vùng kín nhẹ nhàng, đúng cách để hạn chế nguy cơ viêm nhiễm.
Trong những ngày hành kinh, cần lựa chọn băng vệ sinh có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, chất liệu an toàn và khả năng thấm hút tốt phù hợp với lượng kinh nguyệt. Băng vệ sinh nên được thay khoảng 3 – 4 giờ/lần ngay cả khi lượng kinh không nhiều, nhằm hạn chế sự phát triển của vi khuẩn trong môi trường ẩm ướt. Đồng thời, cần rửa tay sạch trước và sau khi thay băng để tránh đưa vi khuẩn vào vùng kín.
Nên ưu tiên sử dụng quần lót làm từ chất liệu cotton mềm mại, có khả năng thấm hút mồ hôi và thông thoáng. Tránh mặc quần lót quá chật hoặc quần bó sát trong thời gian dài vì có thể làm tăng nhiệt độ & độ ẩm ở vùng kín, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và vi nấm phát triển. Quần lót cần được giặt sạch, phơi ở nơi môi trường khô ráo có ánh nắng và thay mới định kỳ để đảm bảo vệ sinh.
Quan hệ tình dục an toàn là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa viêm cổ tử cung và các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Chị em nên sử dụng bao cao su khi quan hệ (nếu chưa xác định rõ tình trạng sức khỏe của bạn tình). Duy trì mối quan hệ chung thủy một vợ một chồng và hạn chế quan hệ với nhiều bạn tình.
Nữ giới cần tránh quan hệ tình dục quá mạnh hoặc quá thường xuyên vì có thể gây tổn thương niêm mạc cổ tử cung, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Khi đang có dấu hiệu viêm nhiễm phụ khoa hoặc trong thời gian điều trị bệnh, nên kiêng quan hệ tình dục theo hướng dẫn của bác sĩ để giúp quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi hơn.
Một cơ thể khỏe mạnh sẽ có khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh tốt hơn. Vì vậy, chị em nên duy trì chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, tăng cường rau xanh, trái cây tươi, thực phẩm giàu vitamin A, C, E và kẽm để hỗ trợ hệ miễn dịch. Đồng thời, uống đủ nước mỗi ngày, hạn chế rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích.
Chị em nên tập thể dục thường xuyên từ 30 – 45 phút mỗi ngày giúp giảm căng thẳng và giữ tinh thần thoải mái và ngủ đủ giấc tránh thức khuya. Những thói quen này không chỉ giúp tăng sức đề kháng mà còn góp phần duy trì sức khỏe sinh sản lâu dài.
Ngay cả khi không có triệu chứng bất thường, chị em vẫn nên khám phụ khoa định kỳ khoảng 6 – 12 tháng/lần hoặc theo chỉ định của bác sĩ. Việc thăm khám giúp phát hiện sớm các dấu hiệu viêm cổ tử cung, viêm nhiễm phụ khoa hoặc những bất thường khác để có hướng điều trị kịp thời hạn chế khả năng biến chứng.
Nếu xuất hiện các biểu hiện như khí hư ra nhiều bất thường như: có mùi hôi, đau khi quan hệ, chảy máu âm đạo bất thường hoặc đau vùng bụng dưới kéo dài,.... Chị em nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được kiểm tra càng sớm càng tốt, không nên tự ý mua thuốc điều trị tại nhà.
Thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa trên không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc viêm cổ tử cung mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe phụ khoa, duy trì khả năng sinh sản và nâng cao chất lượng cuộc sống của phụ nữ.
Hy vọng qua bài viết trên đây đã giúp chị em nắm rõ hơn về bệnh viêm cổ tử cung từ đó nâng cao được ý thức bản thân trong phòng và chữa bệnh. Viêm cổ tử cung là căn bệnh gây ra nhiều mối nguy hiểm đối với sức khỏe, đặc biệt là đối với thiên chức làm mẹ. Do đó, chị em cần chú ý đi thăm khám càng tốt khi có biểu hiện của bệnh.
